Natuurlijk klinkt veilig, maar voor katten kan een onschuldig ogend middeltje ernstige gevolgen hebben. Welke populaire huismiddeltjes en medicijnen kun je beter niet geven? En wat moet je doen bij een mogelijke vergiftiging?
Veel mensen gebruiken liever een natuurlijk huismiddeltje dan een chemisch product. Die voorkeur nemen ze soms mee in de verzorging van hun huisdier. Maar wat voor mensen bruikbaar of onschadelijk is, hoeft dat voor een kat niet te zijn. Katten verwerken bepaalde stoffen anders en kunnen zichzelf tijdens het wassen vergiftigen door producten van hun vacht of poten te likken.
Sommige huismiddeltjes werken bovendien niet of nauwelijks, terwijl kostbare behandeltijd verloren gaat. Geef een kat daarom nooit zomaar kruiden, etherische oliën, medicijnen of andere huismiddeltjes. Overleg eerst met een dierenarts.
Iepenschors voor katten
Iepenschors, ook bekend als slippery elm, bevat slijmstoffen die een beschermend laagje over de slijmvliezen van het maag-darmkanaal kunnen vormen. Het middel wordt daarom soms gebruikt bij maag- en darmklachten.
De werking en veiligheid zijn bij katten echter beperkt onderzocht. Er bestaat bovendien een theoretische kans dat het beschermende laagje de opname van medicijnen die via de bek worden gegeven vertraagt of vermindert. Geef iepenschors daarom niet op eigen initiatief, zeker niet wanneer je kat andere medicatie gebruikt. De dierenarts kan beoordelen of het middel geschikt is en hoeveel tijd er tussen de iepenschors en andere medicijnen moet zitten.
Kokosolie tegen vlooien en teken
Kokosolie wordt online aangeprezen als natuurlijk middel tegen vlooien en teken. Er is echter onvoldoende bewijs dat het katten betrouwbaar tegen deze parasieten beschermt. Kokosolie is dan ook geen alternatief voor een werkzaam en veilig antiparasitair middel.
Gebruik uitsluitend vlooien- en tekenmiddelen waarop duidelijk staat dat ze geschikt zijn voor katten. Geef nooit zomaar een hondenmiddel aan een kat. Sommige producten voor honden bevatten stoffen, zoals permethrin, die voor katten zeer giftig kunnen zijn. Ook natuurlijke vlooienmiddelen met etherische oliën zijn niet automatisch veilig.
Tea tree-olie is giftig voor katten
Tea tree-olie, ook wel theeboomolie of melaleuca-olie genoemd, wordt gebruikt vanwege de vermeende ontsmettende en antimicrobiële eigenschappen. Voor katten is deze etherische olie echter gevaarlijk.
Katten kunnen verschillende bestanddelen van etherische oliën minder goed afbreken dan mensen. Tea tree-olie kan via de bek, de huid en mogelijk ook door inademing worden opgenomen. Een kat kan de olie bovendien tijdens het wassen van zijn vacht oplikken. Hoe geconcentreerder het product, hoe groter het risico.
Verschijnselen van een vergiftiging met tea tree-olie kunnen zijn:
- Kwijlen en braken.
- Sloomheid en verlies van eetlust.
- Wankel lopen of spierzwakte.
- Trillen en toevallen.
- Een lage lichaamstemperatuur.
- Ademhalingsproblemen.
- Lever- of nierbeschadiging.
Breng tea tree-olie en andere geconcentreerde etherische oliën nooit rechtstreeks op een kat aan. Wees ook voorzichtig met actieve geurverspreiders: daarbij kunnen kleine oliedruppeltjes op de vacht terechtkomen en later worden opgelikt.
Laat een kat nooit braken met waterstofperoxide
Op internet wordt soms geadviseerd om een dier na het inslikken van iets giftigs waterstofperoxide te geven. Doe dit nooit bij een kat. Waterstofperoxide laat katten niet betrouwbaar braken en kan ernstige ontstekingen, zweren en bloedingen in de slokdarm en maag veroorzaken.
Probeer een kat ook niet te laten braken met zout, mosterd, soda of andere huismiddeltjes. Zulke pogingen kunnen de vergiftiging verergeren of nieuwe gezondheidsproblemen veroorzaken. Alleen een dierenarts kan bepalen of het opwekken van braken veilig en zinvol is.
Knoflook is geen veilig middel tegen parasieten
Knoflook wordt soms gebruikt als natuurlijk middel tegen vlooien, teken of wormen. Een betrouwbare beschermende werking is niet aangetoond. Belangrijker nog: knoflook behoort tot de Allium-familie en is giftig voor katten. Ook ui, prei en bieslook behoren tot deze plantenfamilie.
De schadelijke stoffen kunnen de rode bloedcellen aantasten en hemolytische bloedarmoede veroorzaken. Klachten treden soms pas na enkele uren of dagen op. Mogelijke signalen zijn braken, diarree, buikpijn, zwakte, bleke slijmvliezen, een snelle hartslag en donkere urine.
Ook knoflookpoeder en knoflook in voedingsmiddelen of supplementen kunnen gevaarlijk zijn. Gebruik knoflook daarom nooit als huismiddeltje voor een kat.
Geef een kat nooit medicijnen voor mensen
Medicijnen uit het badkamerkastje vormen een belangrijk vergiftigingsrisico. Een dosering die voor mensen normaal is, kan voor een kat levensgevaarlijk zijn. Geef een kat uitsluitend geneesmiddelen die door een dierenarts voor dat dier zijn voorgeschreven.
Paracetamol, ibuprofen en naproxen
Pijnstillers voor mensen zijn niet geschikt om op eigen initiatief aan een kat te geven. Ibuprofen en naproxen kunnen maag-darmzweren, bloedingen en ernstige nierschade veroorzaken.
Paracetamol is voor katten bijzonder gevaarlijk. Katten kunnen deze stof onvoldoende afbreken. Zelfs een kleine hoeveelheid kan de rode bloedcellen en lever beschadigen, waardoor het bloed minder goed zuurstof vervoert. Mogelijke verschijnselen zijn zwakte, braken, een snelle of moeilijke ademhaling, zwelling van de kop of poten en blauwe, bruine of grauwe slijmvliezen.
Heeft je kat paracetamol, ibuprofen, naproxen of een andere pijnstiller binnengekregen? Bel dan onmiddellijk de dierenarts, ook wanneer het dier nog geen klachten vertoont.
Antidepressiva
Sommige antidepressiva worden onder veterinaire begeleiding ook bij katten toegepast, bijvoorbeeld bij bepaalde gedragsproblemen, zenuwpijn of een verminderde eetlust. Dat betekent niet dat de menselijke medicatie veilig kan worden gedeeld.
De juiste dosering verschilt per middel en per dier. Een overdosis kan onder meer sloomheid, onrust, wankel lopen, trillen, toevallen en gevaarlijke veranderingen in hartslag, bloeddruk en lichaamstemperatuur veroorzaken.
Kalmerings- en slaapmiddelen
Kalmeringsmiddelen en slaapmedicatie voor mensen kunnen bij katten ernstige sloomheid, coördinatieproblemen en ademhalingsproblemen veroorzaken. Sommige katten worden juist opvallend onrustig.
Bepaalde werkzame stoffen worden ook in de diergeneeskunde gebruikt, bijvoorbeeld bij angst of epileptische aanvallen. Dat gebeurt uitsluitend in een zorgvuldig berekende dosering en onder begeleiding van een dierenarts.
Wat moet je doen bij een mogelijke vergiftiging?
Denk je dat je kat een giftige stof heeft gegeten, opgelikt, ingeademd of via de huid heeft opgenomen? Wacht dan niet op symptomen, maar neem direct contact op met je dierenarts of de dichtstbijzijnde spoedkliniek.
Vertel zo nauwkeurig mogelijk:
- Om welke stof of welk product het gaat.
- Hoeveel de kat mogelijk heeft binnengekregen.
- Wanneer de blootstelling plaatsvond.
- Hoe zwaar de kat is.
- Welke klachten je ziet.
Neem de verpakking of maak een foto van het etiket. Probeer je kat niet zelf te laten braken en geef zonder instructie van de dierenarts geen eten, melk, olie, actieve kool of andere middelen. Voorkom bij een product op de vacht dat de kat zichzelf likt en vraag de dierenarts hoe je veilig moet handelen.
Natuurlijk is niet automatisch veilig
Katten zijn geen kleine mensen. Hun lichaam kan bepaalde plantaardige stoffen en medicijnen veel minder goed verwerken. Bovendien ontbreekt bij veel huismiddeltjes degelijk onderzoek naar werking, dosering en veiligheid.
Vraag daarom altijd veterinair advies voordat je iets toedient. Bij een mogelijke vergiftiging telt iedere minuut: direct bellen is veiliger dan afwachten of experimenteren met een tweede huismiddeltje.
Lees ook:
CBD-olie voor katten
Dit mag een kat niet eten
Het bericht Gevaarlijke huismiddeltjes voor katten verscheen eerst op Hart Voor Dieren.